UN HEADER 23
UN HEADER 23
HomeArticlesWatchmaking in Geneva, The Magic of Craftsmanship, Treasures of Gold and Enamel

Watchmaking in Geneva, The Magic of Craftsmanship, Treasures of Gold and Enamel

 

story: Nontaya Pongpakai, photos: Sompol Mingkhuan

Exif_JPEG_PICTURE
Musee Rath’ ในนครเจนีวา

หลังการสูญเสียครั้งใหญ่เมื่อ ‘Musée d’Horlogerie et Emaillerie’ (มูเซ ดอร์โลเชอรี เอต์ เอเมลเลอรี) ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางนครเจนีวา ถูกบุกเข้าโจรกรรมอย่างอุกอาจเมื่อปี 2002 ด้วยการขับรถบรรทุกพุ่งทะลวงเข้าไปในพิพิธภัณฑ์ แล้วกวาดทรัพย์สินล้ำค่าไปภายในไม่กี่นาที ทำให้โลกสูญเสียมรดกงานรังสรรค์เครื่องบอกเวลาที่สำคัญไปเป็นจำนวนมาก และทำให้ชิ้นงานประวัติศาสตร์ที่ยังคงเหลือแทบไม่ได้ถูกนำออกแสดง แต่ด้วยความพยายามของทีมงานและการเห็นความสำคัญในคุณค่าประวัติศาสตร์ของชิ้นงานเหล่านี้ ‘Musée d’Art et d’Histoire’ (มูเซ ดาร์ต เอต์ ดิสตัวร์) จึงเปิดพื้นที่เพื่อให้ชิ้นงานอันทรงคุณค่าได้เผยตัวสู่สาธารณะอีกครั้ง ณ ‘Musée Rath’ (มูเซ ราธ) อีกหนึ่งพิพิธภัณฑ์สำคัญในนครเจนีวา ในรูปแบบนิทรรศการชั่วคราวในปี 2008 ให้ชื่อว่า ‘Watchmaking in Geneva, The Magic of Craftsmanship, Treasures of Gold and Enamel’ (วอทช์เมคกิง อิน เจนีวา, เดอะ เมจิก ออฟ คราฟต์สแมนชิพ, เทรเชอร์ส ออฟ โกลด์ แอนด์ อีนาเมล) เพื่อโชว์ชิ้นงานประวัติศาสตร์กว่า 1,500 ชิ้น ตั้งแต่ทศวรรษที่ 16 จนถึงปัจจุบัน

Exif_JPEG_PICTURE

School of Watchmaking

โรงบ่มความรู้

เปิดประตูพิพิธภัณฑ์ ‘Rath’ ลงสู่พื้นที่ชั้นล่างเป็นส่วนของการจัดแสดงห้องทำงานของนักรังสรรค์เรือนเวลา โต๊ะไม้เต็มไปด้วยเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับงานประดิษฐ์ และทำหน้าปัดลงยา จัดแสดงพร้อมเตาเผา ซึ่งมีขนาดกะทัดรัดต่างจากเตาเผาถ้วยชามสังคโลกสมัยกรุงศรีอยุธยาโดยสิ้นเชิง นอกจากนั้นยังมีนาฬิกาตั้งโต๊ะแบบต่างๆ ซึ่งเป็นของสะสมที่ได้รับความอนุเคราะห์จาก นักสะสมอิสระเพื่อร่วมจัดแสดงภายในงาน รวมถึงห้องทำงานของ Louis Cottier (หลุยส์ โกต์ติเยร์) นักประดิษฐ์จักรกลเวลาแบบ ‘World Time’ (เวิลด์ ไทม์) คนแรกของโลก ผู้รังสรรค์กลไกเวลาระดับโลกจากห้องทำงานที่เรียบง่าย

Exif_JPEG_PICTURE
ห้องทำงานของ Louis Cottier

นอกจากนั้นยังแบ่งพื้นที่เพื่อจัดแสดงผลงานสร้างสรรค์ของบรรดานักเรียนประดิษฐ์เวลา ที่ผ่านการเรียนรู้อย่างละเอียดในการประดิษฐ์จักรกลหลากหลายรูปแบบ เช่นเดียวกับหน้าปัดที่มีความแตกต่างกันเพื่อฝึกทักษะการรังสรรค์ให้เปี่ยมด้วยคุณภาพ นับตั้งแต่ออกแบบ เลือกวัสดุ วางตำแหน่งกลไก ตลอดจนประดิษฐ์ออกมาเป็นเรือนเวลา ซึ่งในงานสร้างบางครั้งอาจจะต้องใช้เครื่องมือพิเศษ นักศึกษาจะเป็นผู้รังสรรค์เครื่องมือเหล่านั้นขึ้นใช้งานด้วยตัวเอง และเมื่อครบระยะเวลาแห่งการเรียนรู้ตลอด 5 ปี นักเรียนแต่ละคนจะถ่ายทอดความรู้ทั้งหมดไว้ในนาฬิกาพก และนาฬิกาตั้งโต๊ะ เป็นดังชิ้นงานต้นแบบของผู้สำเร็จการศึกษาก่อนจะก้าวเข้าสู่การเป็น ‘Master Watchmaker’ (มาสเตอร์ วอทช์เมคเกอร์) ต่อไปในอนาคต

Enamel Work and Miniature

งานทองและงานลงยาขนาดจิ๋ว

เดินกลับขึ้นสู่ด้านบนซึ่งจัดแบ่งพื้นที่ออกเป็นหลายส่วน ส่วนที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือการจัดแสดงชิ้นงานลงยาขนาดจิ๋ว ซึ่งเป็นงานศิลปะที่สำคัญของชาวเจนีวา เพราะได้รับความนิยมสูง โดยมักจะใช้ศิลปะชนิดนี้ในการประดับตกแต่งสิ่งของที่รังสรรค์ขึ้นจากทอง พบมากในข้าวของเครื่องใช้ต่างๆ ทั้งเครื่องประดับสร้อย สังวาลย์ ต่างหู หัวเข็มขัด กล่องเก็บของขนาดเล็ก ตลอดจนบนตัวเรือนนาฬิกาพก   โดยอาจจะเติมเต็มความงดงามของการลงยาด้วยการประดับไข่มุกขนาดเล็ก ทำให้เครื่องประดับและเครื่องบอกเวลาจากนครเจนีวามีความแตกต่างจากของฝรั่งเศสทั้งในแง่ของดีไซน์ และการประดับตกแต่งซึ่งศิลป์ฝรั่งเศสมักนำอัญมณีมีค่าตลอดจนไข่มุกขนาดใหญ่มาประดับตกแต่งเพิ่มเติม

สำหรับงานเพนต์รูปขนาดเล็กนั้นเริ่มต้นความนิยมกันด้วยการเพนต์รูปแบบละเอียดในขนาดที่ไม่เล็กมากในช่วงทศวรรษที่ 12 จนกระทั่งต่อมามีพัฒนาการความนิยมไปสู่การเพนต์รูปขนาดจิ๋วในชนชั้นสูง โดยนิยมวาดรูปบุคคล หรือเรื่องราวต่างๆ บนเครื่องประดับ เหรียญประดับ และเข็มกลัด และอาจจะใช้เป็นของที่ระลึกหรือของกำนัลที่มอบให้กับคนสำคัญ ซึ่งศิลปะการวาดรูปขนาดจิ๋วนี้ถูกถ่ายทอดความนิยมไปสู่การประดับตกแต่งตัวเรือนนาฬิกาพกด้วยเช่นกัน และในหลายๆ ครั้ง เราสามารถจะพบเห็นศิลปะการลงยาและการเพนต์รูปขนาดจิ๋วอยู่บนเรือนเวลาไปพร้อมๆ กัน

โดยปกติการเพนต์รูปขนาดจิ๋วจะนิยมทำบนแผ่นทองแดง แต่เมื่อศิลปะแขนงนี้มาปรากฎอยู่บนนาฬิกา การวาดภาพจึงจะทำไว้้บนแผ่นทอง นอกจากนั้นยังมีวัสดุอื่นๆ ที่สามารถเพนต์รูปขนาดจิ๋วได้   อีกด้วย เช่น บนตู้ไม้ งาช้าง หรือไม่ก็หนังสัตว์ ซึ่งความนิยมในการเพนต์รูปขนาดจิ๋วนี้มิได้จำกัดอยู่แต่ ในเจนีวา หากยังมีความนิยมในประเทศฝรั่งเศส อังกฤษ และเยอรมนี โดยภายในนิทรรศการได้จัดแสดงงานของประเทศต่างๆ เอาไว้ให้ชมด้วยเช่นกัน

Exif_JPEG_PICTURE
นาฬิกาพกจาก Bovet สวยงามด้วยศิลปะการลงยา

 

Masterpieces

งานประดิษฐ์ชั้นเยี่ยม

นอกจากชิ้นงานลงยาขนาดจิ๋วที่เป็นจุดเด่นของงานแล้ว ยังมีนาฬิกาพกที่มาพร้อมฟังก์ชันการทำงานอันซับซ้อนในรูปแบบต่างๆ ตลอดจนนาฬิกาตั้งโต๊ะ นาฬิกาตั้งพื้นและนาฬิกาแขวนที่มาพร้อมฟังก์ชันการทำงานอันซับซ้อน ในการบอกเวลาไม่แพ้กัน ซึ่งบางเรือนยังประกอบด้วย ‘Automaton’ (ออโตมาตอน) หรือตุ๊กตากล ที่เพิ่มความซับซ้อนในงานรังสรรค์ยิ่งขึ้น และเมื่อเวลาผ่านไปงานหัตถศิลป์เหล่านี้ได้กลายเป็นงานศิลปะชั้นสูงอันทรงคุณค่าดั่งที่ปรากฎอยู่ในพิพิธภัณฑ์ ‘Rath’ แห่งนี้

Exif_JPEG_PICTURE
กล่องใส่ของขนาดเล็กตกแต่งด้วยรูปภาพที่เกิดจากเทคนิคการเพนต์รูปขนาดจิ๋วซึ่งเก็บรายละเอียดไว้อย่างประณีต
Exif_JPEG_PICTURE
นาฬิกาตั้งโต๊ะ โดย Abraham-Louis Breguet ช่วงปี 1819
Exif_JPEG_PICTURE
นาฬิกาตั้งโต๊ะรังสรรค์ขึ้นจากทอง
Exif_JPEG_PICTURE
กลไกเวลาที่มาพร้อมฟังก์ชันดาราศาสตร์แบบตั้งโต๊ะ งานประดิษฐ์จากประเทศเยอรมนีหรือ‘Bohème’ ช่วงกลางศตวรรษที่ 16 ประมาณปี 1583
SEIKO JUNE 23 CONTENT RGT
Luxe Time Pop Up